Defensie wil met nieuwe wet uitzondering op milieuregels
Milieuregels zitten de uitbreiding van de krijgsmacht in de weg. Een nieuwe wet moet uitkomst bieden, maar ten koste van wat?
Schieten, vliegen en varen kan niet geruisloos. De impact van militaire activiteit op de omgeving is groot. Terwijl Defensie fors moet uitbreiden, overtreedt de krijgsmacht nu al regelmatig de milieuregels. Daarom werkt het kabinet aan een nieuwe wet. Deze Wet op de defensiegereedheid zorgt ervoor dat de krijgsmacht al dan niet tijdelijk uitzonderingen krijgt op de nu geldende regels.
Als het oorlog is, kan Defensie terugvallen op staatsnoodrecht of regels voor buitengewone omstandigheden. Maar in het grijze gebied tussen oorlog en vrede ontbreken die mogelijkheden. De toenemende dreiging vraagt tegelijkertijd om een forse uitbreiding van het leger. De nieuwe wet “zorgt ervoor dat (...) Defensie de ruimte heeft om bijvoorbeeld kazernes neer te zetten om te kunnen oefenen”, vatte staatssecretaris van Defensie Gijs Tuinman samen bij de NOS.
‘Poetin zal niet stoppen’
Nationale en Europese regels op het gebied van milieu en de leefomgeving zitten uitbreiding van Defensie nu in de weg. Er zijn bijvoorbeeld geluidsregels waar de krijgsmacht zich aan moet houden. Daarnaast liggen veel militaire locaties in of nabij kwetsbare natuurgebieden, waar uitbreiding binnen de bestaande regelgeving in veel gevallen ingewikkeld is.
“Poetin zal niet stoppen bij een Natura 2000-gebied in Estland”, zei minister van Defensie Ruben Brekelmans eerder. “Om de paraatheid van onze krijgsmacht te kunnen garanderen, moet er voor Defensie een uitzondering komen op sommige Europese regels.”
Omwonenden onvoldoende beschermd
Nu al loopt de de krijgsmacht tegen de wettelijke grenzen aan, en gaat er regelmatig overheen. De Inspectie Leefomgeving en Transport, die milieutoezicht houdt op 175 Defensie-locaties, constateert dat omwonenden onvoldoende worden beschermd. Vergunningen voor milieubelastende activiteiten zijn al jaren niet op orde en naleving laat te wensen over.
De Inspectie heeft verschillende handhavingsprocedures lopen tegen Defensie, bijvoorbeeld rond een magazijnencomplex in Veenhuizen, de marinekazerne in Den Helder en het Artillerie Schietkamp in ’t Harde op de Veluwe. Ook houdt Defensie zich lang niet altijd aan de wettelijke normen op het gebied van duurzaamheid.
‘Niet te vergelijken met andere sectoren
Omwonenden en natuurorganisaties maken zich zorgen over de gevolgen van militaire activiteiten. Niet alleen bij mogelijke uitbreiding van Defensie in natuurgebieden, maar ook op de huidige locaties. De rechter zette eind vorig jaar bijvoorbeeld een streep door de natuurvergunning voor het militaire oefenterrein op Vlieland. Al jaren maken natuurorganisaties zich zorgen over de impact van het terrein op de natuur.
Het kabinet is van mening dat Defensie zich weliswaar aan de wet moet houden, maar vindt ook dat de taken van de krijgsmacht niet te vergelijken zijn met andere sectoren.
Inspectie wil duidelijke politieke keuzes
De Inspectie pleitte eerder voor duidelijke politieke keuzes en het op orde brengen van verouderde vergunningen. De vraag is hoe de balans tussen groei van Defensie en omwonenden en de natuur eruit komt te zien. En wat uitzonderingen op de regels betekenen voor omwonenden en het milieu.
Om in de nieuwe wetgeving voldoende oog te hebben voor de belangen van omwonenden en te zorgen dat zij voldoende worden beschermd, is ook het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat betrokken. Hoe die waarborgen eruit komen te zien en welke uitzonderingen precies worden gemaakt, moet blijken uit het wetsvoorstel dat over een paar weken af is.
Lees ook:
Defensie wil meer oefenruimte, maar overtreedt nu al milieu- en geluidsregels
Defensie houdt zich niet aan de regels op het gebied van milieu- en geluidsoverlast. De inspectie dreigt in het uiterste geval militaire activiteiten stil te leggen.