Direct naar artikelinhoud

In Wisconsin strooit Musk opnieuw met miljoenen dollars om stemmen te werven

Bij verkiezingen in Wisconsin hanteert Elon Musk opnieuw een omstreden tactiek om stemmen te werven voor de Republikeinen. De miljardair gaf twee inwoners van de Amerikaanse staat zondag een miljoen dollar voor het ondertekenen van een petitie tegen ‘activistische rechters’.

is nieuwsverslaggever van de Volkskrant, met tech als specialisme.

Elon Musk overhandigt een van de miljoenenchecks die hij uitlooft aan ondertekenaars van zijn petitie.
Elon Musk overhandigt een van de miljoenenchecks die hij uitlooft aan ondertekenaars van zijn petitie.Jeffrey Phelps / AP

De staat gaat dinsdag naar de stembus vanwege een vacante zetel in het Hooggerechtshof. In Wisconsin gaan Democratische en Republikeinse kandidaten zoals elke verkiezing weer nek aan nek. Met 1 procentpunt verschil koos de staat tijdens de presidentsverkiezingen voor Donald Trump.

Ook nu weer voorspellen de peilingen een spannende race, met mogelijk grote gevolgen: de uitslag bepaalt of het Hof in Wisconsin een conservatieve of liberale meerderheid zal krijgen. Analisten zien de verkiezing bovendien als eerste ijkpunt van de populariteit van Trump en Musk, twee maanden na de start van Trumps presidentschap.

Wie Musk graag ziet winnen, is geen geheim. Tijdens een rally in Wisconsin zei Musk, de rijkste man ter wereld, onlangs dat de overwinning van de conservatieve Brad Schimel ‘de toekomst van de beschaving’ zal bepalen. In aanloop naar de bijeenkomst beloofde Musk op zijn berichtenplatform X iedereen, die een ander kon overtuigen een foto te delen met een steunbetuiging aan Schimel, 20 dollar te geven. Hoeveel mensen die beloning hebben gekregen, is niet duidelijk.

Spannende verkiezingen

Het opvallendste aan Musks rally was de uitreiking van twee cheques ter waarde van een miljoen dollar. Inwoners van Wisconsin konden hiervoor in aanmerking komen door een petitie van Musk te ondertekenen. ‘Ik verwerp de acties van activistische rechters die hun eigen standpunten opleggen’, luidt een deel van de petitie, die Schimel of zijn concurrent Susan Crawford niet bij naam noemt.

Het is een herhaling van zetten: tijdens de afgelopen presidentsverkiezingen loofde Musk ook al zulke cadeaus uit. Stemmers uit staten met de spannendste verkiezingen konden een gooi doen naar meerdere cheques van een miljoen dollar door Musks ‘pro-grondwet’-petitie te ondertekenen.

Net als in oktober 2024 is Musks nieuwste loterij omstreden. Zo spande Josh Kaul, de Democratische procureur-generaal van Wisconsin, rechtszaken aan omdat Musk volgens hem op deze manier onrechtmatig de verkiezingen probeert te beïnvloeden. De staat verbiedt prijsuitreikingen om mensen ertoe te zetten te gaan stemmen, aldus Kaul in zijn aanklacht. ‘Maar dat is precies wat Elon Musk doet.’

‘Activistische rechters’

Volgens Musks advocaten probeert Kaul hiermee Musks vrijheid van meningsuiting te beperken. De geldprijzen, stellen zij, hadden als doel om ‘een beweging te creëren tegen activistische rechters, niet om uitdrukkelijk voor of tegen een specifieke kandidaat te pleiten’. Twee lagere rechters oordeelden in het voordeel van Musk.

Kaul stapte hierop naar het Hooggerechtshof van de staat, waar vier van de zeven rechters gelden als liberaal. Het Hooggerechtshof weigerde echter unaniem om Kauls hoger beroep in overweging te nemen. Dit besluit werd niet toegelicht.

Net als in 2024, toen een rechter in Pennsylvania besloot dat aanklagers onvoldoende hadden onderbouwd dat Musks loterijen illegaal zijn, kan Musk ongestoord met geld strooien rondom een verkiezing. Naar eigen zeggen heeft Musk al 14 miljoen dollar (12,49 miljoen euro) gedoneerd aan de campagne van Schimel.

Vernietigend rapport

Er worden dinsdag ook verkiezingen gehouden in Florida, waarbij twee posities in het Huis van Afgevaardigden op het spel staan. De eerste is die van de Republikein Matt Gaetz, die werd voorgedragen als minister van Justitie. Hij trok zich uiteindelijk terug voor die functie vanwege een vernietigend rapport over zijn drugsgebruik en betalingen voor seks met onder anderen een minderjarige. Zijn zetel in het Huis had hij toen echter al opgegeven.

Gaetz’ Republikeinse vervanger, Jimmy Patronis, zal naar verwachting een gemakkelijke overwinning behalen op zijn Democratische uitdager in het oerconservatieve district.

De tweede vrijgekomen zetel is van Michael Waltz, die door president Trump is benoemd tot nationaal veiligheidsadviseur. In dit district, waar Trump in november nog met 30 procentpunten verschil won, maken Republikeinen zich een stuk meer zorgen over hun kansen.

Republikein Randy Fine maakt nog altijd de meeste kans. Maar uit een interne peiling eind vorige maand bleek dat Democraat Josh Weil diens achterstand volledig ingelopen zou hebben. Bovendien heeft Weil tien keer zo veel geld opgehaald voor zijn campagne als Fine.

Help ons door uw ervaring te delen: